Năm 2025, PNJ báo lãi sau thuế 2.828 tỷ đồng, nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chỉ 19 tỷ. Ba năm liền dòng tiền này của PNJ giảm: 1.508 tỷ năm 2023, 83 tỷ năm 2024, 19 tỷ năm 2025. Lợi nhuận là con số kế toán; tiền mới trả được lương, nợ và cổ tức.
1. BA DÒNG TIỀN
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (mẫu B03-DN) chia mọi khoản tiền vào và ra trong năm thành ba dòng:
- Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (mã 20): tiền thu từ bán hàng trừ tiền trả nhà cung cấp, nhân viên, thuế, lãi vay. Đây là dòng quan trọng nhất.
- Dòng tiền từ hoạt động đầu tư (mã 30): chi mua sắm tài sản cố định (capex, mã 21), mua bán công ty con, gửi và rút tiền gửi có kỳ hạn.
- Dòng tiền từ hoạt động tài chính (mã 40): vay và trả nợ vay, phát hành cổ phiếu, trả cổ tức (mã 36).
Ba dòng cộng lại ra lưu chuyển tiền thuần trong năm (mã 50); cộng tiền đầu năm ra tiền cuối năm, khớp với dòng tiền trên bảng cân đối.
| Công ty | LNST | Dòng tiền HĐKD | Dòng tiền HĐKD / LNST | Capex | Dòng tiền tự do | Dòng tiền HĐ tài chính |
|---|---|---|---|---|---|---|
| MWG | 7.073 | 6.096 | 0,86x | -888 | 5.208 | 667 |
| PNJ | 2.828 | 19 | 0,01x | -116 | -97 | 273 |
| FRT | 984 | 2.747 | 2,79x | -534 | 2.213 | 3.289 |
| DGW | 555 | -42 | -0,08x | 0 | -43 | 392 |
| PET | 350 | -1.389 | -3,97x | -43 | -1.432 | 2.057 |
| HAX | 39 | -311 | -7,96x | -255 | -566 | 151 |
| MSN | 6.764 | 1.370 | 0,20x | -1.878 | -509 | -24.784 |
| VNM | 9.414 | 8.668 | 0,92x | -1.762 | 6.906 | -11.082 |
| MCH | 6.764 | 2.132 | 0,32x | -1.185 | 947 | -628 |
2. SỐ NÓI GÌ
- Trung vị dòng tiền HĐKD / LNST của 6 công ty bán lẻ (không gồm MSN) năm 2025 chỉ -0,03x. Bốn công ty (PNJ, DGW, PET, HAX) có dòng tiền kinh doanh âm hoặc gần bằng 0 dù đều báo lãi.
- PET lãi 350 tỷ nhưng dòng tiền kinh doanh âm 1.389 tỷ. Nhà phân phối phải ứng tiền mua hàng và cho đại lý nợ; doanh thu tăng thì tiền bị giữ trong phải thu và hàng tồn kho nhiều hơn.
- FRT tạo dòng tiền kinh doanh 2.747 tỷ, gấp 2,8 lần LNST. VNM đều đặn nhất nhóm: dòng tiền kinh doanh khoảng 7.900–9.700 tỷ mỗi năm trong 3 năm.
- MWG và VNM là hai công ty có dòng tiền tự do lớn nhất (lần lượt 5.208 và 6.906 tỷ): tiền kinh doanh đủ trả cho đầu tư mà vẫn dư.
3. BẪY KHI ĐỌC
- Một năm dòng tiền âm chưa nói lên nhiều; nhiều năm liền dưới LNST mới là tín hiệu (xem Bài 7).
- Dòng tiền đầu tư âm thường là tốt (đang đầu tư), nhưng ở các công ty Việt Nam nó còn gồm tiền gửi có kỳ hạn chuyển qua lại. Tách riêng capex (mã 21) để thấy tiền thật sự đi vào cửa hàng, nhà máy.
- Dòng tiền tài chính dương nghĩa là doanh nghiệp đang vay thêm hoặc huy động vốn, không phải đang kiếm ra tiền.
4. BÀI TẬP
- Mở hồ sơ PNJ, tab Lưu chuyển tiền. Đặt dòng tiền HĐKD cạnh LNST qua 3 năm. Tiền bị giữ lại ở đâu? Gợi ý: xem hàng tồn kho ở tab Cân đối kế toán.
- Trong tab So sánh trong ngành (Bán lẻ), bấm Dòng tiền HĐKD / LNST để xem biểu đồ. Công ty nào có lợi nhuận đi kèm tiền thật nhiều nhất?
LƯU Ý
Nguồn: BCTC hợp nhất đã kiểm toán năm 2025 của từng công ty (số 2024 và 2023 theo cột so sánh của BCTC 2025 và BCTC 2024). Đơn vị tỷ đồng. Tỷ số do Athena tính trên số cuối năm, công thức ghi trong bài. Trung vị Bán lẻ tính trên MWG, PNJ, FRT, DGW, PET, HAX (n=6); MSN là tập đoàn đa ngành, chỉ để tham chiếu, không tính vào trung vị. Nhóm Sản xuất hàng tiêu dùng trên FINDB gồm VNM, MCH, SAB và 5 công ty Thái Lan; bài này dùng VNM và MCH. Bài học phục vụ mục đích học đọc báo cáo tài chính, không phải khuyến nghị đầu tư.